Bài này không mới, nhưng giá trị của nó còn nguyên, một bài rất hay, rất đúng của tác giả Trần Quang Cơ, một trí thức, một nhà ngoại giao có tài và có tâm với đất nước, chỉ tiếc là một mình ông cũng chẳng xoay chuyển được gì. Phần 1-2 ông viết về cá nhâ và gia đình tôi không đưa lên. Mời các bạn đọc để cùng chia sẻ nỗi buồn của dân tộc, còn những ai cần phải đọc thì họ không đọc, không bận tâm, HỌ vẫn nhất nhất theo thày từng chi tiết.
3. Suy tư về xã hội:
Quả thực tôi đang suy nghĩ nhiều về vấn đề công bằng xã
hội, điều mà từ khi biết nghĩ tôi luôn cho là nhất thiết phải có trong một xã
hội tốt đẹp. Tôi không hề nghĩ đến chuyện “cào bằng” tất cả, mà chỉ nghĩ rằng
cái tốt phải thắng cái xấu, người giỏi phải giữ vị trí quan trọng hơn người
dốt, người trung thực phải thắng kẻ cơ hội lừa lọc. Hiện tại những điều đó hình
như đang diễn ra ngược lại trong xã hội ta. Có phải suy nghĩ đó của tôi có quá
lý tưởng hóa cuộc đời không?
Tôi cũng không quá bận tâm đến những chuyện như “lâm tặc”, “cát tặc”, “đinh
tặc”, ... Tôi cho rằng thằng “tặc” ghê gớm nhất, cái ung nhọt lớn nhất và cũng
là nhức nhối nhất trong xã hội ta hiện nay là “tặc” tham ô, nhũng nhiễu dân
thường đã lan tràn từ trên xuống dưới khiến cho không thể có công bằng trong xã
hội. Thật khác với tình hình xã hội ta ngày trước. Trước đây, nước ta tuy có
khó khăn nhiều bề, nhưng trong sạch. Ngày nay, tham nhũng đẻ ra tham nhũng.
Tham nhũng bây giờ được xem như một cách “đầu tư” rất thịnh hành, vì thu lợi
nhuận cao và nhanh nhất. Những kẻ có quyền thế, hoặc là những tên cơ hội hay
nhiều tiền của, chúng thường là những kẻ “thiếu tài nhưng nhiều mánh khóe,
nhiều tiền”. Chúng bỏ tiền ra “mua quan”. Tiền bỏ ra càng nhiều tự khắc “mua”
được chức vụ càng cao, béo bở, rồi lập tức sử dụng cái quyền lực mới
“mua” được ấy để thu lại số vốn đã “đầu tư” và thu lãi ngay bằng cách “bán
chức”. Cứ như thế tạo ra tầng tầng lớp lớp “tham nhũng”. Lũ ròi bọ “tham nhũng”
sinh đẻ ra nhanh như cỏ dại. Thử hỏi: vì sao giá nhà, đất đang “nóng” mà hiện
nay lại “đóng băng”? Đó là vì lúc này là thời gian mà những ai có chức, có
quyền đều phải tạm thời “im hơi, lặng tiếng” cho đến khi các “ghế” quan chức từ
phường xã, quận huyện, tỉnh thành cho đến trung ương đã được chia chác xong thì
tự khắc giá nhà đất sẽ lại “nóng” lên ngay.
Người ta cứ nói “chống tham nhũng”. Nhưng diệt sao được “tổ mối tham nhũng” khi
những con “mối chúa” còn bình an vô sự, ăn no béo mầm! Loại “tham nhũng chúa”
có vỏ bọc dầy lắm, có đủ dây rợ dọc ngang, khó gỡ cho ra đầu mối. Quá lắm thì
chúng dùng đến nước cờ “thí tốt”, đổ hết tội lên đầu bọn “tham nhũng tép riu”,
còn chúng thì vẫn thơm tho sạch sẽ!
Do đó, khoảng cách giữa giàu - nghèo, giữa thành thị và nông thôn càng ngày
càng lớn, xã hội càng bị phân hóa một cách nguy hiểm, những tệ nạn xã hội lan
tràn hơn lúc nào hết.
Lòng tin của người dân đang bị sói mòn đi, mà khi đã mất lòng tin của dân thì
xã hội sẽ mất ổn định.
4. Suy tư về tình hình đối ngoại của nước ta:
Trước hết cần suy nghĩ xem nước ta hiện đang ở trong bối cảnh quốc tế ra sao,
có những thuận lợi và khó khăn gì phải xử lý. Vấn đế này có liên quan, trực
tiếp hay gián tiếp, đến Việt Nam, đến vận mệnh của đất nước, đến lợi ích chính
đáng của dân tộc ta.
Tình hình thế giới lúc này đã chuyển biên khác thời kỳ mà tôi viết “Hồi ức và
Suy nghĩ” vào cuối thế kỷ thứ 20. Sau khi Liên Xô tan vỡ, “trật tự thế giới 2
cực” không còn, Hoa Kỳ trở thành siêu cường duy nhất. Có một thời gian cục diện
thế giới có hình thái “một siêu đa cường”. Do chính sách đối ngoại sai lầm của
chính quyền Bush cha và Bush con, của đảng Cộng hòa, rồi đến cuộc suy thoái
tòan cầu khiến cho vị thế của Mỹ bị sa sút trông thấy. Về quân sự thì sa
lầy ở Iraq, rồi Afghanistan, về kinh tế thì cuộc suy thoái toàn cầu làm cho
chính quyền đảng Dân chủ mới lên của Barak Obama lao đao. Hơn thế nữa, Mỹ còn
là đối tượng chính của các tổ chức Hồi giáo cực đoan.
Trong khi đó Trung Quốc nổi hẳn lên về kinh tế, đứng hàng thứ 2 thế giới, vượt
Nhật và chỉ sau Mỹ. Nhờ đó, Trung Quốc đã tranh thủ tăng cường nhanh chóng về
mặt quân sự, nhất là về hải quân. Tất nhiên tham vọng bành trướng Đại Hán cũng
từ đó mà phát triển mạnh. Hiện nay Trung Quốc đã gần như ngang hàng với Mỹ
trong vai trò quyết định nhiều vấn đề quan trọng của thế giới. Tôi cho rằng ý
đồ của nhóm lãnh đạo ở Trung Nam Hải là muốn nhân cơ hội này, thừa thắng từng
bước vươn lên thành siêu cường số 1 thế giới, vượt lên trên cả Mỹ, với ý đồ tạo
lập ra một “trật tự thế giới mang màu sắc Trung Quốc”. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng
Trung Quốc chỉ có thể gây khó khăn cho Mỹ trong lĩnh vực kinh tế, chứ
trên các lĩnh vực khác khó có thể vượt Mỹ, nhất là về khoa nọc kỹ thuật.
Chính sách đối ngoại của Trung Quốc hết sức lắt léo. Đối với các cường quốc như
Mỹ, Nhật, Liên minh Châu Âu, Nga, Ấn Độ, họ vừa hợp tác vừa kiềm chế bằng mọi
thủ đoạn. Như trong các vấn đề Triều Tiên, Iran, Iraq, Afghanistan, họ luôn có
thái độ lững lờ nước đôi. Bề ngoài thì ra vẻ hợp tác để cố gắng giải quyết các
vấn đề này, song bên trong lại gần như ngấm ngầm khuyến khích các đối tượng đó
khiến cho các đối thủ của mình, nhất là Mỹ, luôn phải lo đối phó với đủ loại
thách thức, không thể phát triển lên được. Như việc CHDCND Triều Tiên đang cố
chế tạo ra vũ khí hạt nhân, uy hiếp trực tiếp các đồng minh của Mỹ (Nhật Bản,
Hàn Quốc). Tuy Trung Quốc là thành viên của nhóm 6 nước lớn lo việc đàm phán
với Triều Tiên để thuyết phục nước này từ bỏ ý định trở thành một cường quốc
hạt nhân. Song ai cũng biết là Triều Tiên hiện chỉ còn một đồng minh gần gũi là
Trung Quốc, và có lẽ về mặt nào đó phụ thuộc vào Trung Quốc. Vậy liệu hiện
tượng Triều Tiên vẫn kiên trì lập trường của mình có phải có tác động của Trung
Quốc hay không?
Với Nga cũng vậy, Trung Quốc và Nga hiện nay có vẻ ăn ý với nhau về việc ngăn
Hội đồng Bảo an LHQ thông qua nghị quyết trừng phạt Iran về việc Iran tiếp tục
chế tạo vũ khí hạt nhân, nhưng thực ra 2 nước này vẫn dè chừng nhau. Trong thế
kỷ trước, cuộc tranh giành quyết liệt giữa Liên Xô và Trung Quốc về vai trò
lãnh đạo phong trào cách mạng thế giới, rồi đến các vụ xung đột biên giới Trung
- Xô những năm 1960, cả hai đều không dễ quên đâu.
Trrước mắt trọng điểm bành trướng của Trung Quốc là Việt Nam. Hướng bành trướng
của Trung Quốc là xuống phía Nam, mà Việt Nam lại là chướng ngại vật lớn cản
trở tham vọng bành trớng đó nên Trung Quốc đang có kế hoạch thôn tính Việt Nam
bằng mọi thủ đoạn. Họ tiến hành cái tôi tạm gọi là “thôn tính mềm”, không gây
ầm ĩ như cuọc chiến tranh chớp nhóang tháng 2/1979, mà dùng những thủ đọan hiểm
độc hơn nhiều: đó là vừa dùng sức mạnh quân sự để uy hiếp trắng trợn, vừa dùng
tiền tài mua chuộc; vừa phá từ trong phá ra, vừa bao vây từ ngoài lấn vào. Bao
vây tứ phía. Trước hết là phía Đông.
Tham vọng của Trung Quốc là làm chủ cả Biển Đông. Muốn thế trước hết phải uy
hiếp và khống chế Việt Nam là nước có bờ biển thông ra Biển Đông dài nhất. Từ
ngòai xa, họ xâm chiếm các quần đảo Hòang Sa, Trường Sa của ta. Đến gần, trong
vịnh Bắc Bộ, họ ngang nhiên vạch ra vùng “lưỡi bò”, nói đó là thuộc lãnh hải
Trung Quốc, nhất là từ phía Đông. Biển Đông là miếng mồi ngon mà trước mắt
Trung Quốc đang muốn “ăn sống nuốt tươi” vì nhược điểm lớn của họ là rất thiếu
nguồn nhiên liệu để phát triển. Mà thềm lục địa của Việt Nam trông ra Biển Đông
lại rất dài và rất nhiều nguồn dầu khí có trữ lượng rất lớn chưa được khai
thác.
Còn trên bộ, phía Tây nước ta đã bị người anh em “4 tốt” dễ dàng cắm chốt vào
vùng Tây Nguyên của ta bằng cách đầu tư và đưa người sang khai thác quặng
bô-xít và chế biến nhôm. Như thế, họ vừa chiếm lĩnh được một địa bàn chiến
lược, từ đó khống chế được cả 3 nước Đông Dương, vừa thực hiện chính sách thu
gom tài nguyên thiên nhiên trên thế giới, như họ đang làm ở châu Phi, để tích
trữ, coi đó sẽ là một thứ vũ khí lợi hại để uy hiếp về mặt kinh tế các đối thủ
sau này. Nên biết rằng Trung Quốc không thiếu những mỏ quặng bô-xít để chế ra
nhôm, nhưng họ để dự trữ và bảo vệ môi trường nước họ nên họ để dành chưa đụng
đến.
Phía Nam, Trung Quốc đang đe dọa nguồn sống của dân ta ở tòan bộ vùng đồng bằng
sông Cửu Long bằng cách xây đập làm nhà máy thủy điện lớn, ngăn nguồn nước ngọt
ngay từ thượng lưu sông này.Còn phía Bắc, họ gặm đất đai nước ta từng mảng như Ải Nam
Quan, thác Bản Giốc, ... Thật sót sa khi ta không còn có thể nói là “Đất nước
Việt Nam trải dài từ Ải Nam Quan đến mũi Cà Mâu” nữa, mà có lẽ phải nói là “từ
các cột mốc phân biên giới Việt Nam với Trung Quốc đến mũi Cà Mâu”! Đau hơn
nữa, mới đây, ngày17/2/2009, họ đã trâng tráo tổ chức lễ kỷ niêm 30 năm của
cuộc vũ trang xâm nhập vào vùng biên giới nước ta hồi tháng 2 năm 1979 mà họ
mệnh danh là “cuộc đánh trả tự vệ Việt Nam”. Họ còn làm lễ tưởng niệm những tên
giặc đă chết khi xâm lấn đất ta. Trong khi đó hàng vạn liệt sĩ của ta hy sinh
trong khi anh dũng chống quân xâm lược “đại Hán thế kỷ 21” thì âm thầm nằm đó,
không một cơ quan truyền thông nào của ta nhắc tới, hoăc có nghĩ tới mà không
dám nói ra, vì sợ “ảnh hưởng đến đại cục” ?!?
Không chỉ dừng lại ở đó, Trung Quốc còn đang dùng nhiều thủ đoạn để xâm nhập
sâu vào Lào và Campuchia, nhằm bao vây cô lập Việt Nam. Ngay đầu năm 2011, có
tin Trung Quốc vừa tung tiền ra để thuê của Lào một khu đất nông nghiệp trong
75 năm để xây dựng ở đó một thành phố cho người Trung Quốc di cư sang sống dài
hạn ở đó.
Còn ở Campuchia, Trung Quốc bây giờ dùng bọn Sam Rainsy thay Khơ me đỏ để gây
hận thù giữa nhân dân Campuchia và Việt Nam. Bọn này phá cột mốc phân đường
biên giới VN-CPC và phá quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Đồng thời Trung Quốc
cũng vẫn len lỏi gây ảnh hưởng trong bộ máy chính quyền của Thủ tướng Hun Sen .
Còn bên trong nước ta, họ dùng chiến thuật hiểm độc, chiến thuật “con mối”, cứ
lặng lẽ mà đục ruỗng nước ta bằng nhiều thủ đoạn, như mua chuộc và tha hóa cán
bộ ta, ... rồi cuối cùng thì nuốt chửng, mà ta lúc này (như trên đã nói) với tệ
tham nhũng hòanh hành khắp nơi – không loại trừ có bàn tay của Trung Quốc - đã
như một khúc gỗ mục. Êm ái như vậy nên dù gần đây ta đã đẩy mạnh chính sách đối
ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa, ta không còn cô lập như trước, ta có nhiều
bạn hơn. Việc ta tăng cường lực lượng hải quân, không quân để lo bảo vệ vùng
biển và hải đảo của ta, cũng như tăng cường quan hệ với thế giới bên ngoài,
nhất là với các cường quốc như Nga, Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản. Đó là những bước đi
tuy hơi chậm nhưng còn phù hợp với tình hình. Việc ta tăng cường sức mạnh quân
sự, chủ yếu về hải quân, không quân, tuy so với Trung Quốc chẳng bõ bèn gì,
nhưng cũng biểu lộ được quyết tâm chống trả của ta nếu đối phương gây hấn. Còn
việc ta tăng cường quan hệ ngoại giao với quốc tế làm cho thế giới quan tâm đến
Việt Nam hơn, song trong trường hợp mà kẻ thù nham hiểm chỉ dùng thủ đọan “xâm
lược ngấm ngầm”, không lộ rõ không biểu hiện là Việt Nam bị “ngọai xâm” thì các
nước có cảm tình với ta sẽ không có lý do gì để can thiệp cả.
Còn ở Biển Đông, Trung Quốc hết sức chống việc quốc tế hóa vấn đề để ngăn không
cho Mỹ nhảy vào. Họ cũng không muốn phải đối phó với 10 nước Asean. Trung Quốc
khăng khăng phải đàm phán giải quyết những tranh chấp trên Biển Đông bằng đàm
phán song phương vì tách từng từng chiếc đũa một thì dễ bẻ gẫy hơn. Vì vậy ta
thấy rõ yêu cầu chiến lược của Mỹ ở Biển Đông và đáp ứng hợp tác với Mỹ về mặt
quốc phòng, cũng như gắn bó chặt chẽ với các nước thành viên khác trong Asean
là một bước đi cần thiết, đúng hướng.
Tuy nhiên tôi cho rằng rút cục chỉ có chính nhân dân ta mới thực sự cứu được
nước ta thôi. Nhưng trên dưới phải một lòng, như thời Hội nghị Diên Hồng ngày
xưa. Đảng phải dựa vào Dân, Dân vững lòng tin cậy vào Đảng thì dân tộc ta mới
thực sự có sức mạnh để bảo vệ đất nước. Tiếc thay hiện nay điều đó còn là sự
mong đợi của chúng ta.
Trong thời chiến, quân sự là mặt trận chính để bảo vệ Tổ quốc. Còn trong thời
bình như hiện nay thì thực sự ngoại giao phải là mặt trận hàng đầu có nhiệm vụ
bảo vệ đất nước, bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân tộc. Vì chỉ trong bối cảnh
hòa bình, ngoại giao mới sẵn đất dụng võ. Mục tiêu chính của ta thời gian này
là Hòa bình để Phát triển. Nhờ triển khai mạnh chính sách ngoại giao đa phương
hóa - đa dạng hóa việc kết bạn bè nên vị thế nước ta ở châu Á và cả trên thế
giớí lúc này đã tăng lên rõ rệt, bạn bè quốc tế của ta đông hơn lúc nào hết. Đó
là điểm sáng trong lúc này vì đó chính là điều khiến cho kẻ thù phài kiêng nể,
khi nghĩ tới chuyện tiếp tục “lấy thịt đè người”, cậy mình là nước lớn uy hiếp
ta. Ta sẵn sảng hợp tác hữu nghị với các nước, song có hợp tác cũng phải có đấu
tranh. Với Mỹ cũng vậy, ta mong muốn tăng cường hợp tác về nhiều mặt nhưng vẫn
cần đấu tranh về vấn đề nào trái với lợi ích của ta, như vấn đề chất độc
da cam. Với Trung Quốc cũng vậy, ta không thể nên chỉ quá nặng về hợp tác
và nhân nhượng để thiên hạ đánh giá là ươn hèn, mà nhẹ mặt đấu tranh.
Tháng Chạp năm Canh Dần 2010
Trần Quang Cơ.